Hiểu giấc ngủ
Giấc ngủ là gì: não và cơ thể làm gì trong lúc ta ngủ
Giấc ngủ không phải lúc não tắt: công tắc ngủ – thức trong não lật, thân nhiệt, huyết áp hạ, hormone tiết theo lịch và não chuyển sang làm việc khác.
Não và cơ thể làm gì khi ta ngủ: chu kỳ, ngủ sâu, đồng hồ sinh học, melatonin và ngủ bao nhiêu là đủ.
Hiểu giấc ngủ
Giấc ngủ không phải lúc não tắt: công tắc ngủ – thức trong não lật, thân nhiệt, huyết áp hạ, hormone tiết theo lịch và não chuyển sang làm việc khác.
Hiểu giấc ngủ
Một đêm có 4–6 chu kỳ, mỗi chu kỳ trung bình khoảng 90 phút (70–120 phút): N1, N2, N3 rồi REM. Đầu đêm nhiều ngủ sâu, gần sáng nhiều REM và giấc mơ.
Hiểu giấc ngủ
Ngủ sâu N3 là lúc sóng não chậm và cao, khó đánh thức nhất, hormone tăng trưởng tiết mạnh. Chiếm khoảng 15–25% đêm ở người trẻ, dồn vào đầu đêm, giảm theo tuổi.
Hiểu giấc ngủ
Theo mô hình Borbély (1982), cơn buồn ngủ do hai lực: áp lực ngủ tăng theo giờ thức (adenosine) và đồng hồ sinh học gần 24 giờ. Hai đường cong gặp nhau thì cửa
Hiểu giấc ngủ
Nobel Y sinh 2017 trao cho Jeffrey Hall, Michael Rosbash và Michael Young vì tìm ra cơ chế đồng hồ sinh học: gen period ở ruồi giấm tạo vòng tự hãm gần 24 giờ.
Hiểu giấc ngủ
Melatonin do tuyến tùng tiết khi trời tối, tăng khoảng hai giờ trước giờ ngủ quen, cao nhất giữa đêm và bị ánh sáng làm giảm. Nó báo đêm chứ không phải nút gây
Hiểu giấc ngủ
Hệ glymphatic dẫn dịch não tuỷ chảy quanh mạch máu để cuốn chất thải khỏi não. Nghiên cứu trên chuột năm 2013 thấy dòng này mạnh hơn khi ngủ, nhưng vẫn còn tran
Hiểu giấc ngủ
Người lớn nên ngủ từ 7 tiếng trở lên (khoảng 7–9 tiếng), tuổi teen 8–10, trẻ 6–12 tuổi 9–12, trẻ 3–5 tuổi 10–13 tiếng kể cả giấc trưa, theo AASM và NSF.
Hiểu giấc ngủ
Vài đêm ngủ 4–5 tiếng làm đường huyết kém, đói hơn, phản xạ giảm. Về lâu dài, ngủ ngắn liên quan tới béo phì, bệnh tim và dễ cảm hơn — liên quan chưa chắc là nh
Hiểu giấc ngủ
Từ Aristotle, chất gây ngủ của Piéron, điện não đồ 1929, 32 ngày trong hang Mammoth năm 1938, tới chu kỳ giấc ngủ, phòng khám Stanford 1970 và đo đa ký giấc ngủ