Hiểu giấc ngủ
Theo mô hình Borbély (1982), cơn buồn ngủ do hai lực: áp lực ngủ tăng theo giờ thức (adenosine) và đồng hồ sinh học gần 24 giờ. Hai đường cong gặp nhau thì cửa
Hiểu giấc ngủ
Nobel Y sinh 2017 trao cho Jeffrey Hall, Michael Rosbash và Michael Young vì tìm ra cơ chế đồng hồ sinh học: gen period ở ruồi giấm tạo vòng tự hãm gần 24 giờ.
Nhịp ngủ & thói quen
Chronotype là kiểu giờ bẩm sinh do gen, tuổi và ánh sáng quyết định. Ánh sáng sáng sớm và giờ dậy đều kéo được đồng hồ sớm hơn 1–2 giờ, khó đảo ngược.
Nhịp ngủ & thói quen
Social jetlag là độ chênh điểm giữa giấc ngủ ngày làm và ngày nghỉ, như mỗi tuần bay đi bay về một múi giờ. Neo giờ dậy cuối tuần giúp thu hẹp độ lệch này.
Nhịp ngủ & thói quen
Bay qua nhiều múi giờ, đồng hồ sinh học chỉ dịch khoảng một múi mỗi ngày. Đón ánh sáng đúng lúc, ăn ngủ theo giờ nơi đến giúp đỡ mệt; bay về phía đông khó hơn.
Phòng ngủ, nệm & gối
Ánh sáng lúc đêm làm giảm melatonin và có thể làm giấc ngủ nông hơn. Cách chặn đèn đường, nắng sớm bằng rèm cản sáng, chọn mặt nạ ngủ và đèn đêm ánh ấm đặt thấp
Giấc ngủ theo tuổi
Tuổi dậy thì làm melatonin tiết muộn, áp lực ngủ tích tụ chậm, nên teen khó ngủ trước 11 giờ đêm dù vẫn cần 8–10 giờ ngủ. Hệ quả của giờ học sớm, gia đình làm đ
Giấc ngủ theo tuổi
Phụ nữ than mất ngủ nhiều hơn khoảng 1,4 lần nhưng khi đo lại thường ngủ sâu hơn; đàn ông bị ngưng thở khi ngủ nhiều hơn. Khác biệt đã đo được và chỗ còn tranh
Động vật ngủ & mơ
Côn trùng có ngủ: ong mật ngủ đêm với râu rũ xuống, ruồi giấm ngủ nhiều giờ và ngủ bù khi bị quấy. Ong thiếu ngủ múa chỉ đường kém chính xác hơn hẳn.
Văn hoá giấc ngủ
Đèn điện kéo dài buổi tối và làm đồng hồ sinh học lùi muộn: một tuần cắm trại chỉ có ánh sáng tự nhiên kéo giờ tiết melatonin sớm lên khoảng hai giờ (Wright, 20
